Haber Detayı
13 Mart 2014 - Perşembe 09:37 Bu haber 1558 kez okundu
 
İlkin isteerim açıklamaa, ki bu yaratma, gagauz halkının istoriyasında yazılmış ilk büük simfonik yaratmasıdır: üç bölümnü, yaklaşık 19 minuttur.
KULTURA Haberi


   Yaratmada kullandıım melodiyaların taa çoyu bizim gagauz halk muzıkamızdan alınmıştır. Kimi melodiyaları da (örnek olarak giriş melodiyası) bizim halk muzıkamıza benzederäk (melodiyaları hem ölçüleri ) bütün kompoziţiyayı kendim yarattım. Ama kimi havalar bizim halk muzıkamızdan olmasa da (örn. peliniţa – moldovan halk oyunu), bu muzıkanın sade iki motivini kullanarak bir yan tematika (ikinci rol) olarak kullandım.

   Bizim Besarabiya bölgemizdä yaşêêrlar türlü-türlü halklar (gagauz, moldovan, rus, bulgar h. b.), soţial, ekonomika, kultura olaylarını birliktä geçirerlär, o üzdän yaratmada kullandıım bu melodiyalar iç-içä geçerlär. Başka türlü sölärsäm, olsun yazıcı, resimci yada kompozitor – angı kulturadan beslenärsä, kalemin ucuna, parmakların bastıı muzıka instrumentlerinä – o geler, butürlü işlär için diskusiya da yapılmaz. Onuştan da benim düşünmelerimin hem parmaklarımın sayısında kiyada dökülän notalar – yaşadıım geografiya hem duyduum kulturadır. “Gagauz süitası” melodiyaları hem bütün yaratmada kullandıım kompoziţiya tehnikaları – o düşündüklerimin hem yaşadıklarımın sonucudur.

    Sölediklerimin yanına eklemää isteerim, ani “Gagauz süitasında” hem başka kompoziţiyalarımda muzıkanın hem muzıkadakı matematikanın denkliini tutmaa çalıştım. Eer muzıkadakı matematika hesapları hem ölçüleri olmarsa, onun muzıkası da olmaz. Ozaman muzıkası olmayan kompoziţiyayı kimsey seslemää istemäz. Bu matematika – muzıka denkliini üzä çıkaran hesap, istoriyadakı anılmış kompozitorların yaratmalarını da Dünnä uuruna taşıyan öz sayılêr. Bölä kalitedä yaratmalar kompozitoru, kompozitorun halkını, kulturasını, istoriyasını kaybelmektän kurtarêr hem Dünnä uurunda önemni İz braktırêr. Gagauz süitasının bölümnerinin kısa açıklamaları:

1.m: Hızlı (presto) 7/16-lık kendim yarttıım bir melodiyaylan giriş yapılêr. Oyun harakterindä verilän bu tema, bir yan temaylan birleşeräk, ilerleyän minutlarda geniş bir melodiyaya geçiş yapêr. Bu şen parça delikannı, erindä duramayan gençlerin gelmesini hem oynamaa istediini belli eder. Bu havayı siiredän kız dünnäsını açıklayan renkli bir gagauz türküsünü göräbiler. Bu temalar biri-biri ardısora gelerlär. Kızların teması, adamnarın temasınnan bilä, “kızların falı” sţenasına döner.

2.İknci Bölüm: Bu bölüm sevgili anacıım Zinaida Çelak bana küçüklüümdä çaldıı garip bir gagauz nani türküsünnän başlêêr. Çeşitli instrumentlärlän diişeräk verilän bu temada ananın oolunnan konuşması geçer. Muzıkanın urgusu, ananın oolu beterinä kahırlı süretinnän büüyer, üüseler. Bununnan birliktä ananın aklına getirmekleri dä muzıkada gösteriler: ana, beşii sallayarak, küçük ooluna nani çalarkan, onun başında uyuklaması. Burada struna (yay) hem solo instrumentleri veriler. Bölä aklına getirmekleri keser orkestranın tutti (hepsi sesleri) hem polkord (çok akord) akordlarınnan bir “Ananın Feryadı” sţenası. Hepsi yakınnarını kaybedän, en paalı varlıı, çocuu da ellerindän alınmış bir Ana. Struna hem trombon instrumentlerinnän verilän glissandolar (sesi kaydırarak), ananın bu iç acısının üfkesini hem içtän gelän AHını dışa urup, iiycä üüselttirer. Bölüm bu kahırlı temaylan, nani hem beşik sallamasınnan biter.

3.Üçüncü Bölüm: Şen bir bölüm, 2/4-lük bir oyunnan başlêêr. Gençlerin bir arada dans yapmaları, şakalaşmaları h. b. – şen havaylan belli ediler. Gençlär biri-birilerini seçtiklerini gösterän süita boyunca türlü-türlü duydurulan bir yan temaylan (peliniţa) gösteriler. Ek bilgi: peliniţa oyunun daavası, halka gibi tutunup, oynarkan bir gencin basmasınnan kız çocuu yada çocuk kızı, teklif edip, halkanın ortasında oynêêrlar da sonunda, basma kimdäysä – karşıdakısını öper. Bu seçim oyunnarı gürleştikçä tema da kendi içindä yazı tehnikası hem orkestrovka tarafından da hızlanêr. Finala geldiynän, bölümdä kullanılan ana hem yan temaların tutti hem fortissimo (çok gür) halda son kerä işittirilmesidir. Muzıka yazmamı, gerçek amacımı hem yaşamamı nicä bir misiya görerim. Bu gözäl hem şıralı havaları topraamızın öz yapısından yola çıkararak, onnarı erli, dolay sora da dünnäcä, halklararası uurlara taşımak – neetimdir. Bu neetä uygun bilgilär, çalışmalar, sabur hem yardım bir kişiylän olamaz, sade el birliinnän gerçekleştirilecek bir büük iştir.

İvan Çelak, muzıka bilgilerindä doktor, Ankara Universiteti

Kaynak: Editör:
 
Etiketler:
Diğer Fotoğraflar


Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
En Çok Okunanlar
Alıntı Yazarlar
Komrat
Sağanak Yağışlı
Güncelleme: 23.10.2018
Bugün
- 13°
Çarşamba
- 13°
Perşembe
- 10°
Anketler
Meydan! gazetası nasıl olmuş?
Komrat

Güncelleme: 22.10.2018
İmsak
05:00
Sabah
06:25
Öğle
12:06
İkindi
15:04
Akşam
17:35
Yatsı
18:53
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
19
0
2
1
6
9
2
Başakşehir
18
0
1
3
5
9
3
Kasımpaşa
18
0
3
0
6
9
4
Antalyaspor
16
0
3
1
5
9
5
Göztepe
15
0
4
0
5
9
6
Beşiktaş
15
0
2
3
4
9
7
Trabzonspor
14
0
3
2
4
9
8
Konyaspor
13
0
2
4
3
9
9
Ankaragücü
13
0
4
1
4
9
10
Alanyaspor
12
0
5
0
4
9
11
Yeni Malatyaspor
12
0
3
3
3
9
12
Sivasspor
10
0
3
4
2
9
13
Bursaspor
9
0
2
6
1
9
14
Kayserispor
9
0
4
3
2
9
15
Fenerbahçe
9
0
4
3
2
9
16
Çaykur Rizespor
8
0
3
5
1
9
17
Bb Erzurumspor
6
0
5
3
1
9
18
Akhisar Bld. Spor
5
0
6
2
1
9
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı